Σάββατο 29 Οκτωβρίου 2016

Κείμενο που επέλεξε η Μαριέττα Κόντου



Έλληνες συγγραφείς επιλέγουν και μοιράζονται μαζί μας αγαπημένα τους αποσπάσματα από βιβλία παιδικής, εφηβικής ή νεανικής λογοτεχνίας


Ξαφνικά είδα τον Κωστή με κολλημένη μούρη στο τζάμι, έξω από το παράθυρο. Μου έκανε γκριμάτσες και γέλασα κι ας ήταν βλακείες. Ήταν τουλάχιστον αστείες βλακείες. Ξέχασα το Πάσχα και του έκανα τα ίδια. Άρχισε να σκαλίζει τη μύτη του και να κάνει μπαλάκια. Ανοίγω το παράθυρο και του κάνω την παρατήρηση.
—Έτσι και σε δει η μαμά την έβαψες! τον προειδοποίησα.
—Μα αφού έχει πλάκα, μου είπε ο Κωστής, που έχει γεμίσει τον τοίχο, πίσω από το κρεβάτι μας, με μύξες και κάθε φορά που η μαμά ρωτάει ποιος το έκανε, εκείνος απαντά θιγμένος «όχι εγώ!».
Τελικά το σταματάει και σοβαρεύει.
—Έλα, μου είπε, θέλω να σου δείξω κάτι.
Τον ακολούθησα αδιαμαρτύρητα, ενώ συνήθως ξέρω ότι μου στήνει παγίδες. Με πήγε από πίσω, στην αυλή έξω από την κουζίνα, σήκωσε κάτι σπασμένες γλάστρες, ένα καδρόνι που έπεσε από τη διπλανή οικοδομή, έκανε στην άκρη ένα παλιό κόκαλο της Μερέντας και είδα έναν λάκκο που παλιά δεν υπήρχε. Έσκυψε και έπιασε προσεκτικά στα χέρια του ένα λασπωμένο παιχνιδάκι, μου το ′φερε και μου το ακούμπησε στα πόδια. Στη αρχή νόμιζα ότι ήταν από αυτές τις πλάκες που σκαρώνει και μου παίρνει τα παιχνίδια κι εγώ τα ψάχνω και ετοιμάζομαι να θυμώσω. Και έμεινα αμίλητος.
Ο Λεμόνης. Ακίνητος. Δεν ανέπνεε. Έτσι παγωμένος, έμοιαζε με παλιό παιχνίδι.
«Ο Λεμόνης πέθανε» σκέφτηκα και δεν ήμουν σίγουρος ότι ήθελα να τον βλέπω έτσι μισό.
—Έχει πεθάνει εδώ και καιρό, μου είπε ο Κωστής.
Άρχισε να με καίει ο λαιμός μου και πάγωσαν τα χέρια μου. Ήθελα να φύγω αποκεί, αλλά κάτι με κράταγε. Δεν μπορούσα και να τον αφήσω έτσι, μόνο του.
—Πότε τον βρήκες; τον ρώτησα.
—Σήμερα, μου είπε καμαρώνοντας, που τον είχε βρει πρώτος και κυρίως που για πρώτη φορά ήταν πιο γενναίος από ’μένα.
Και τον ζήλεψα λίγο τον αδελφό μου.
Καθίσαμε και σκεφτήκαμε τι να κάνουμε. Έπρεπε να τον θάψουμε και να του κάνουμε μια κηδεία. Πού όμως να τον βάζαμε και κυρίως τι να κάναμε με τον παππού; Να του το λέγαμε; Θα τον στεναχωρούσε πολύ. Μήπως θα ήταν καλύτερα να έχει πάντα την ελπίδα και να τον περιμένει; Απ’ την άλλη θα ήταν πολύ δύσκολο να κρατήσουμε μυστικό και μάλιστα τόσο σοβαρό και κυρίως από τον παππού που μας τα κουβεντιάζει όλα.  Ένιωθα άρρωστος. Πρώτη φορά που έπρεπε να πάρω τόσο σοβαρή απόφαση. Ευτυχώς που τη μοιραζόμουν με τον Κωστή. Τελικά αποφασίσαμε.
Κάναμε την πιο ωραία κηδεία σε κοκκινολαίμη που έχει γίνει ποτέ. Τον βάλαμε μέσα σε ένα άδειο μικρό ξύλινο κουτί που φύλαγε ο παππούς τις βίδες (ώστε ο Λεμόνης να έχει κάτι από τον παππού), αρχίσαμε να σφυρίζουμε ώστε να καλέσουμε τους φίλους του, του τραγουδήσαμε ό,τι ξέραμε από τραγούδια για πουλιά και λεμόνια –για κοκκινολαίμηδες δεν ξέραμε, αλλά θυμηθήκαμε κάποια για αετούς και χελιδόνια– και τον θάψαμε στη ρίζα της λεμονιάς. Γράψαμε σ’ ένα χαρτονάκι την ημερομηνία που τον πρωτοείδαμε και την ημερομηνία που τον βρήκαμε πεθαμένο και γράψαμε με κεφαλαία γράμματα ΛΕΜΟΝΗΣ ΚΟΚΚΙΝΟΛΑΙΜΗΣ (το κοκκινολαίμης ήταν το επίθετο) με ένα μικρό κόκκινο σταυρό. Για το χρώμα του σταυρού διαφωνήσαμε γιατί το κίτρινο αρέσει στον Κωστή και το κόκκινο σ’ εμένα. Τελικά είπαμε ότι Λεμόνης ήταν το χαϊδευτικό του, αλλά δεν έπρεπε να ξεχνάμε το πραγματικό του χρώμα. Κάναμε λοιπόν κόκκινο το σταυρό. Βάλαμε το χαρτονάκι πάνω από τον τάφο του και τον σκεπάσαμε με τη σπασμένη γλάστρα για να μην κρυώνει, να μη χαλάσει αλλά και να μην το καταλάβει ο παππούς. Μετά ο Κωστής έγραψε σ’ ένα μεγάλο, σκληρό χαρτόνι με κεφαλαία γράμματα «ΕΝΗΚΙΑΖΑΙΤΕ ΛΑΙΜΟΝΗΑ» και το κρέμασε στο δέντρο. Είχαμε την ελπίδα ότι θα δει την αγγελία μας κάποιο άλλο πουλί ή κάποιος κοκκινολαίμης και θα κατοικήσει στη λεμονιά. Αυτή ήταν ιδέα του Κωστή. Ένιωθα λίγο άσχημα για τον Λεμόνη, που προσπαθούσαμε να τον αντικαταστήσουμε, αλλά πάνω απ’ όλα δεν ήθελα να στεναχωρεθεί ο παππούς.
Μέχρι και σήμερα άλλο πουλί δεν έχει έρθει. Κάθε φορά που περνά ο παππούς αποκεί για να ποτίσει, η καρδιά μου σφίγγεται. Χαμογελά και δε λέει τίποτα. Αναρωτιέμαι αν έχει καταλάβει. Πάντως για την αγγελία δε μας ρώτησε ποτέ... 
Απόσπασμα από το βιβλίο «Συγγνώμη, μπορώ να πω κάτι;»
(Μαριέττα Κόντου, Συγγνώμη, μπορώ να πω κάτι;, εκδόσεις Μίνωας)

Η Μαριέττα Κόντου γεννήθηκε κατακαλόκαιρο του ’72στην Αθήνα  και είναι ακόμη πολύ κοντά στο «τότε»…

Ανήκει στη γενιά της «Αθλητικής Κυριακής», του Carnation, του «Λόλα, να ένα μήλο», του φυτολόγιου, των λευκωμάτων με τις αφιερώσεις, των εικόνων της Sarah Kay και των βιβλίων της Πηνελόπης Δέλτα, της Άλκης Ζέη και της Ζωρζ Σαρή.

Θυμάται ακόμη την ασπρόμαυρη τηλεόραση, τις ελληνικές ταινίες του Σαββατοκύριακου και το Θέατρο της Δευτέρας.

Έζησε τις δασείες, τις οξείες, τις περισπωμένες και τις σχολικές ποδιές.

Σπούδασε Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και έκανε το μεταπτυχιακό της στη Συστημική Θεραπεία Ζεύγους και Οικογένειας και το διδακτορικό της στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Απο τις εκδόσεις Μεταίχμιο κυκλοφορούν Ο φίλος μου ο Γκρεγκουάρ και Τα μαγικά χέρια του Τσαγκαράκου το οποίο και τιμήθηκε με το βραβείο «Πηνελόπης Μαξίμου» 2016 (αφήγηση βραχείας φόρμας για παιδιά)από τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου(ΙΒΒΥ). Κυκλοφορεί επίσης το Συγγνώμη, μπορώ να πω κάτι; Από τις εκδόσεις Μίνωας  ενώ το παραδοσιακό παραμύθι της Τα λευκά φτερά της Κορακίνας τιμήθηκε με εύφημο μνεία το 2014 από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά.

Ιδέα-επιμέλεια στήλης: Γιώτα Κοτσαύτη 






Τρίτη 25 Οκτωβρίου 2016

«Φτιάξε ένα παραμύθι»: εικοστή τρίτη καρτέλα (φλογέρα)



«Με κουκί και με ρεβίθι φτιάξε ένα παραμύθι,
ιστορίες πιο πολλές με καρτέλες μαγικές!»

Με αφορμή τον Προπ και τις λειτουργίες του, αλλά και τη «Γραμματική της Φαντασίας» του Τζάνι Ροντάρι, στο «Ένα κείμενο, μία εικόνα» αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε τις δικές μας πρωτότυπες καρτέλες αναπαραγωγής παραμυθιακού λόγου, ιδανικές για μικρούς και μεγάλους, για παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικούς, εν δυνάμει συγγραφείς και όχι μόνο.

Η διαδικασία είναι απλή. Κάθε βδομάδα θα παρουσιάζουμε μία εικόνα. Μπορείτε ελεύθερα* να την αποθηκεύετε στον υπολογιστή σας, να την εκτυπώνετε (προτεινόμενο μέγεθος εκτύπωσης Α4) και να την πλαστικοποιείτε. Σταδιακά, θα έχετε στα χέρια σας μία «μαγική τράπουλα», ένα πολύτιμο εργαλείο που θα σας βοηθήσει να εμπνευστείτε τις δικές σας ιστορίες.

Καρτέλα εικοστή δεύτερη: Φλογέρα


-Σε ποιον ανήκει η φλογέρα;
-Πού βρέθηκε και ποιες μαγικές ιδιότητες έχει;
-Γιατί δεν μπορούν όλοι να ακούσουν τους ήχους της;
-Αν ένας μάγος σου χάριζε αυτή τη φλογέρα και έπρεπε εσύ να επιλέξεις τη μαγική της ιδιότητα που θα είχε, τι θα επέλεγες και γιατί;

Πίσω μέρος των καρτών (επιλογή «εκτύπωση διπλής όψης»)


Αν θέλεις να μοιραστείς μαζί μας το παραμύθι σου, στείλε το μήνυμά σου στην ηλεκτρονική διεύθυνση yotakotsafti1@yahoo.gr

Τι; Ακόμα κάθεσαι;

Το Παραμυθοπαιχνίδι ξεκινάει τώρα!

Με αγάπη από τη Φλώρινα,

Γιώτα Κοτσαύτη
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΡΤΕΛΕΣ ΤΟΥ ΠΡΟΠ

Ο Ρώσος θεωρητικός Βλαντιμίρ Προπ μελετώντας το λαϊκό μαγικό παραμύθι της χώρας του κατέληξε στο συμπέρασμα ότι σε όλα τα παραμύθια υπάρχουν κάποιες λειτουργίες, οι οποίες καθορίζουν τη δράση των δρώντων ηρώων και είναι συνολικά τριάντα μία (απομάκρυνση, απαγόρευση, παράβαση, έρευνα, προδοσία, παγίδα, συνενοχή, ζημιά ή έλλειψη, μεσολάβηση, συγκατάθεση του πρωταγωνιστή, αναχώρηση του πρωταγωνιστή, ο πρωταγωνιστής υποβάλλεται σε δοκιμασία από το δωρητή, αντίδραση του πρωταγωνιστή, κατοχή του μαγικού μέσου, μεταβίβαση του πρωταγωνιστή, πάλη πρωταγωνιστή-ανταγωνιστή, ο πρωταγωνιστής σημαδεύεται, νίκη επί του ανταγωνιστή, μετατόπιση της δυστυχίας ή της αρχικής έλλειψης, επιστροφή του πρωταγωνιστή, διωγμός του, ο πρωταγωνιστής γλιτώνει, ο πρωταγωνιστής φτάνει ινκόγνιτο στο σπίτι, απαιτήσεις του ψεύτικου πρωταγωνιστή,  στον πρωταγωνιστή ανατίθεται ένα δύσκολο καθήκον, επιτέλεση του καθήκοντος, αναγνώριση του πρωταγωνιστή, αποκάλυψη του ψεύτικου πρωταγωνιστή ή ανταγωνιστή, μεταμόρφωση του πρωταγωνιστή, τιμωρία του ανταγωνιστή, γάμος του πρωταγωνιστή). Δεν είναι όμως απαραίτητο να υπάρχουν όλες οι λειτουργίες σε κάθε παραμύθι, ούτε να εμφανίζονται με την ίδια σειρά.

Σύμφωνα με τον Τζάνι Ροντάρι στο Ρέτζο Εμίλια (επαρχία της Ιταλίας η οποία έγινε γνωστή για το καινοτόμο παιδαγωγικό της πρόγραμμα) ξεκίνησαν να δουλεύουν με τις λειτουργίες του Προπ φτιάχνοντας καρτέλες και γράφοντας απλά στην καθεμία τον τίτλο της λειτουργίας ή του θέματος. Με τον τρόπο αυτό τα παιδιά εμπνεύστηκαν και έγραψαν πολλές ιστορίες. 

Με βάση, λοιπόν, όλες αυτές τις ιδέες, δημιουργήθηκε το «Φτιάξε ένα παραμύθι».

Μπορεί να μη στηρίζεται στις λειτουργίες του Προπ, έχει όμως ως αρχή του τη φιλοσοφία του Τζάνι Ροντάρι, σύμφωνα με τον οποίο όλοι, αν έχουμε μία αφορμή μπορούμε να γράψουμε παραμύθια!

Βιβλιογραφία:
-ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΚΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ, Άρθρα και μελετήματα για την παιδική λογοτεχνία, εκδόσεις Δημ.Κ.Σαλονικίδη, Θεσσαλονίκη, 1999.
-ΤΖΑΝΙ ΡΟΝΤΑΡΙ, Γραμματική της φαντασίας-Εισαγωγή στην τέχνη να επινοείς ιστορίες, εκδόσεις Μεταίχμιο, 1993, μετάφραση Γιώργος Κασαπίδης.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ

Αθηνά Πετούλη

Η Αθηνά Πετούλη γεννήθηκε στην Κόρινθο, μεγάλωσε και σπούδασε στην Αθήνα, όπου παρακολούθησε μαθήματα σχεδίου και ζωγραφικής. Διαμένει μόνιμα στο νησί της Σάμου με τον σύζυγο και τα τρία παιδιά τους. Ασχολείται με τη ζωγραφική (ελαιογραφίες, ακουαρέλες, ακρυλικά, έργα για παιδικά δωμάτια), την εικονογράφηση παιδικών βιβλίων και την εκμάθηση ζωγραφικής σε παιδιά. Έχει λάβει μέρος σε πολλές εκθέσεις ζωγραφικής κι έχει εικονογραφήσει παραμύθια για παιδιά:
 «Καλημέρα ήλιε» της Ευφροσύνης Σπυροπούλου, Andy’s Publishers,
«Ο Κόα και το μεγάλο του δώρο» της Αθηνάς Βουδούρη,
«Μπουκέτα Ανθισμένα» Χαϊκού και άλλα τρίστιχα για παιδιά (έπαινος 2014 από τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά) της Γιώτας Κοτσαύτη (υπό έκδοση),
«Η ευχή της Αστεράτης» της Ζωής Παπαδάκη, εκδόσεις Φυλάτος,
«Η μάγισσα Μουρ Μουρ και το πλατύ παπούτσι» της Μαρίας Ιορδανίδου, εκδόσεις Φυλάτος.
«Το μονοπάτι του ήλιου» του Αριστείδη Κάντα, εκδόσεις Ιδέες
Η σελίδα της Αθηνάς στο facebook:

Γιώτα Κοτσαύτη

Η Γιώτα Κοτσαύτη γεννήθηκε το 1981 και μεγάλωσε στη Λεβαία Φλώρινας. Είναι απόφοιτος του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών.
Τα τρία πρώτα της βιβλία κυκλοφορούν σε ηλεκτρονική μορφή:
-Ένα λιοντάρι με πυρετό μαθαίνει να μην είναι κακό, εκδόσεις Σαΐτα (2013)          
-Γραννέτα, η πρωταγωνίστρια μαριονέτα, εκδόσεις τοβιβλίο (2014)
-Το μαγικό βοτάνι, εκδόσεις Σαΐτα (2016)
Παράλληλα, κατά διαστήματα, συμμετέχει σε συλλογικά ανθολόγια και δράσεις, με ποιήματα, παραμύθια και διηγήματά της.
Η αγάπη της για την παιδική/εφηβική/νεανική λογοτεχνία την οδήγησε στη δημιουργία του δημοφιλούς ιστολογίου «Ένα κείμενο, μία εικόνα».
Είναι συνδημιουργός της ενότητας Kids’ Corner του λογοτεχνικού περιοδικού Book Tour (www.booktourmagazine.com).
Κατοικεί στο νομό Φλώρινας με την οικογένειά της.
Ηλεκτρονική διεύθυνση: yotakotsafti1@yahoo.gr
*Με τη σύμφωνη γνώμη των δημιουργών επιτρέπεται η ελεύθερη εκτύπωση των καρτών «Φτιάξε ένα παραμύθι», καθώς και η δημιουργική χρήση τους σε ατομικές ή ομαδικές δραστηριότητες. Μοναδικές προϋποθέσεις: να αναφέρεται ΠΑΝΤΑ η πηγή και να ΜΗ χρησιμοποιούνται για εμπορικούς σκοπούς.


Δευτέρα 24 Οκτωβρίου 2016

Η σημαία



Της πατρίδας η σημαία
έχει χρώμα γαλανό
και στη μέση χαραγμένο
έναν κάτασπρο σταυρό.

Κυματίζει με καμάρι,
δεν φοβάται τον εχθρό!
Σαν τη θάλασσα είναι γαλάζια
και λευκή σαν τον αφρό.

(Αν γνωρίζει κάποιος τον δημιουργό του ποιήματος, ας επικοινωνήσει μαζί μας ώστε να προσθέσουμε το όνομά του)

Κάθε βδομάδα η νηπιαγωγός-συγγραφέας Γιώτα Κοτσαύτη επιλέγει ένα κείμενο παιδικής λογοτεχνίας (παραμύθι ή ποίημα), διήγημα ή αποσπάσματα από βιβλία αγαπημένων λογοτεχνών.

Ένας εικονογράφος ή ζωγράφος καλείται να κάνει μία εικόνα με βάση το κείμενο που θα αναλάβει.

Περιμένουμε τις εικόνες, τις προτάσεις, αλλά και τις ιστορίες σας στην ηλεκτρονική διεύθυνση yotakotsafti1@yahoo.gr
Τη σημερινή εικόνα έκανε η Παναγιώτα Χρυσοβαλάντου.


Η Παναγιώτα Χρυσοβαλάντου είναι μαθήτρια της Β΄ Δημοτικού. Της αρέσει πολύ να λύνει ασκήσεις μαθηματικών, να παίζει ποδόσφαιρο και να τρώει τηγανίτες!
Με αγάπη από τη Φλώρινα,
Γιώτα Κοτσαύτη.

Η σελίδα του «Ένα κείμενο, μία εικόνα» στο facebook: